Wildkamperen klinkt misschien extreem, illegaal en ook gevaarlijk (en heel erg wild) terwijl het juist ontzettend verrijkend kan zijn en nog gratis ook. Zolang je je gezonde verstand gebruikt en je houdt je aan een aantal simpele regels, kan er eigenlijk weinig misgaan. Wel is het vaak onduidelijk of en waar wildkamperen is toegestaan.

 

De onduidelijkheid begint al met de term die men gebruikt en de betekenis die eraan wordt gegeven. Zo mag je in sommige landen wel ‘bivakkeren’ maar niet ‘wildkamperen’ waarbij bivakkeren gezien wordt als een discrete, eenmalige en noodzakelijke overnachting en het wildkamperen als het langdurig publiek domein bezetten met een tent. In het Nederlands wordt wildkamperen nog weleens ‘vrij kamperen’ genoemd wanneer het toegestaan is en ‘wildkamperen’ wanneer dit zonder toestemming gebeurt. Zo heeft elk land z’n eigen terminologie en regels en dat is verwarrend.

Voor de duidelijkheid gebruiken we in dit artikel wildkamperen als parapluterm voor overnachtingen met de volgende kenmerken:

  • Je slaapt in een tarp/tent/motorvoertuig of onder de blote sterrenhemel (bikkels!).
  • Je betaalt geen geld voor de overnachting.
  • Je kiest de overnachtingsplek zelf uit en het is geen daarvoor bestemde kampeerplaats.

Er zijn landen waar wildkamperen op staatsgrond is goedgekeurd mits je je aan bepaalde regels houdt. Ook zijn er landen waar je niet mag kamperen op staatsgrond maar wel met toestemming op het land van derden. Dan zijn er nog de landen waar wildkamperen officieel niet mag maar wel wordt gedoogd. Tot slot zijn er nog landen waar het absoluut niet mag en het ook niet wordt gedoogd. Binnen een land kan de regelgeving trouwens per gebied verschillen.

Om de avontuurlijke (en/of geldbesparende) kampeerder een hoop uitzoekwerk te besparen hebben wij een lijst gemaakt met Europese landen hun het wildkampeerbeleid. Of je nu twee weken met fiets en tent rondtrekt door Zweden of met je Volkswagenbus stiekem op verlaten plekken aan de Griekse kust wilt staan, Europa biedt genoeg opties voor iedereen!

 

kamperen bij een meer
Wildkamperen bij een meer.

 Nederland

In Nederland is wildkamperen verboden. Nederland is maar een klein landje en Staatsbosbeheer is bang dat het schaarse natuurschoon dat we hebben, vernield zal worden als men er lukraak tenten opzet. Om toch de Hollandse oermensch aan z’n trekken te laten komen heeft Staatsbosbeheer de zogenaamde paalparkeerterreinen opgezet. Je mag hier gratis kamperen op een officiële plek met waterpomp. Wel loop je de kans dat er ook andere paalkampeerders zijn. Of dit echt onder wildkamperen valt, is te betwijfelen maar het is net even ruiger dan een bungalowpark.

België, Denemarken, Polen, Duitsland en Luxemburg

In deze landen is wildkamperen verboden maar ze zijn minder dichtbevolkt dan Nederland dus je mag meestal wel met toestemming van de eigenaar op een terrein kamperen. Een nadeel is dat je dan eerst opzoek moet naar de eigenaar van het land of het risico moet lopen dat de eigenaar je ontdekt. Alle bovengenoemde landen (en Nederland) gaan zeer strikt om met het wildkampeerverbod. Er wordt daadwerkelijk gecontroleerd en je riskeert een boete als je gepakt wordt. België heeft wel plekken die vergelijkbaar zijn met het Nederlandse paalkamperen. Deze plekken heten bivakzones. In het Duitse Pfälzerwald zijn er ook wildbivakspots gemaakt. Je betaalt daar 10€ per tent, dus of je het nog wildkamperen kunt noemen is de vraag.

 

hert wakker worden
Goedemorgen! Wakker worden met een hert.

 Zweden, Noorwegen en Finland

Deze landen belichamen de droom van elke wildkampeerder. Hier geldt namelijk het zogeheten allemansrecht. Je mag overal kamperen maar er zijn een paar regels waar je je aan moet houden. Wanneer je wil overnachten in een natuurgebied mag je dit gebied alleen te voet, varend, te fiets of op ski’s betreden. Ook is het verboden om op gecultiveerde grond zoals een akker te kamperen. Bovendien moet je tent op minstens 150 meter afstand van een huis staan.

IJsland

In principe mag je in IJsland wildkamperen wanneer er geen camping in de buurt is. Er zijn een aantal restricties aan verbonden. In bewoond gebied mag je maximaal drie tenten naast elkaar opzetten en je mag alleen op ongecultiveerd land kamperen. In onbewoond gebied mag je zoveel tenten bij elkaar zetten en zolang verblijven als je wil. Let op: deze regels gelden alleen voor tenten en niet voor caravans, motorhomes of campers.

Engeland, Ierland en Wales

In heel Engeland is wildkamperen verboden behalve in Dartmoor national park en dit park is absoluut de moeite waard. In Ierland en Wales mag je alleen overnachten op officiële campings maar in dunbevolkt gebied wordt het gedoogd.  

Schotland

In Schotland geldt sinds 2003 het right to roam. Dat betekent dat je overal mag wandelen en kamperen tenzij expliciet staat aangegeven dat het niet mag. Je dient je wel aan de basisregels te houden. Zolang je niet blijft rondhangen en geen rotzooi achterlaat ben je zo vrij als een vogel.  

 

koken kampvuur
Koken op een kampvuur.

 Frankrijk

Wildkamperen is een grijs gebied in Frankrijk. Officieel is wildkamperen, le camping sauvage, hier verboden. Bivakkeren, le bivouac, is toegestaan voor één nacht tussen 19.00 en 9.00 uur wanneer de plek op één uur lopen van de weg is. Hoe ze dat meten is onduidelijk. De Fransen zelf beschouwen le bivouac meer als eenmalige overnachting omdat er geen campings in de buurt zijn en le camping sauvage als een illegale manier van kamperen. Als je het bescheiden houdt en niet enorm veel aandacht trekt zal het wel loslopen.

Spanje en Portugal

In Spanje en Portugal is de regelgeving omtrent het wildkamperen nogal vaag. In Spanje is de regelgeving per regio verschillend. Zo is het voor korte duur toegestaan in sommige gebieden (Baskenland, Catalonië, Madrid, Castilla y León en Castilla la Mancha) maar in Andalusië, Aragón, Asturias, Extremadura, Galicië, Navarra en Valencia is het verboden. In Portugal is het in principe verboden maar wordt het in de minder toeristische gebieden gedoogd.

Italië

Ook hier is wildkamperen verboden. In Parco Nazionale di Alpi Maritimi wordt bivakkeren van 19.00 tot 9.00 uur toegelaten. Deze regel schijnt te gelden voor de hele Italiaanse Alpen, maar dit is nooit officieel bevestigd. In de Dolomieten is het verboden maar boven de 2000 meter wordt bivakkeren meestal getolereerd. Wanneer je het niet zeker weet, zoek het dan uit via de lokale VVV of blijf discreet.

Kroatië

Officieel is wildkamperen verboden en vooral in de meer toeristische gebieden zul je overal no camping bordjes tegenkomen. Toch vernamen wij van ervaringsdeskundigen dat het erg goed mogelijk is zodra je in minder toeristisch gebied zit.

 

berglandschap vanuit tent
Uitzicht op bergen en meren vanuit je tent.

 Zwitserland, Oostenrijk en Tsjechië

Ook in deze landen is wildkamperen een grijs gebied. Wanneer je voor één nacht kampeert (ofwel bivakkeert) in verlaten gebieden, boven de boomgrens, buiten het zicht van een berghut dan is er geen enkel probleem. In Oostenrijk zijn de regels verschillend per bundesländ.  Als je het zeker wilt weten, kun je het vragen aan de lokale bevolking of de plaatselijke VVV.  

Estland, Letland en Litouwen

In de Baltische staten is wildkamperen legaal. Wanneer je duidelijk ziet dat je op privéland staat is het vriendelijk het even te vragen. Daarnaast zijn er talrijke aangewezen ‘natuurplekken’ te vinden waar je gratis mag staan. Een eitje dus!

Griekenland

Officieel is wildkamperen illegaal maar het wordt op veel plekken gedoogd. De truc is om dit te doen in de minder toeristische gebieden. De Cycladen zijn hier bijvoorbeeld heel geschikt voor. Veel land (vooral aan de kust) is van hoteleigenaren en die zullen de kampeerder uiteraard liever niet voorzien van een gratis slaapplek. Pas dus op waar je je kamp opslaat.  

Bosnië en Herzegovina, Slowakije en Kosovo

In Bosnië en Herzegovina, Slowakije en Kosovo is wildkamperen toegestaan. Voor de overige Oost-Europese landen zoals Servië, Hongarije, Macedonië, Albanië, Roemenië, Montenegro en Bulgarije geldt dat er ofwel geen regels bekend zijn of dat het illegaal is maar overal getolereerd wordt. Een land dat steeds naar voren komt als onontdekte parel en als topbestemming voor (wild)kamperen is Albanië.

 

Op zoek naar meer wildkampeerinspiratie? Lees dan het verhaal over mijn vijf meest memorabele wildkampeerplekken of de tips en tricks voor het wildkamperen zelf.  

Handige links:

  • Dit uitgebreide Belgische document over wildkamperen.
  • iOverlander voor een plattegrond met campings maar ook wildkampeerplekken in de hele wereld. In principe is deze site bedoeld voor mensen die ‘overlanden’ (op reis zijn met een motorvoertuig) maar het is een bron van informatie voor alle soorten (wild)kampeerders. Hier vind je ook informatie over voorzieningen in de buurt en mogelijke gevaren. Een goudmijn aan informatie. Je kunt ook je eigen wildkampeerplekken delen met andere gebruikers. Deze site bestaat ook als app op tablet of telefoon.