Totaal onverwachts werd ik gevraagd voor een reis naar Suriname: een bestemming waar ik al lang graag naartoe wilde, dus mijn nieuwsgierigheid was gewekt. Het zou wel een groepsreis worden, voor ongeveer tien personen. Nu moet u weten: ik ben iemand met een grote drang naar autonomie en een ietwat eigenwijs karakter. Na enig dubben besloten mijn partner en ik toch mee te gaan. Hier volgt een dagboek over mijn ervaringen tijdens een groepsreis (met mensen op leeftijd).

 

Eén keer eerder maakte ik een reis met andere mensen dan familie of vrienden.

Ooit, ik was ergens in de twintig, verbleef ik met een mij wildvreemde (zeer christelijke) familie in Oostenrijk. De dochter van het gezin was mijn collega. Al die tijd, twee weken, bleef ik me een buitenstaander voelen. Afkomstig van een andere planeet. Ik heb veel gelachen en genoot van de natuur maar ik leerde er een belangrijke les: dit was niet voor herhaling vatbaar.

Nu, meerdere levens verder, glijd ik door de lucht richting Paramaribo. Hoe zal het me deze keer vergaan om aan een groepsreis deel te nemen? 3170 kilometer van mijn bestemming, zie ik op de monitor. Nog een ruime drie uur vliegen.

 

Een vaste vliegtuigindeling en een groepsapp

Drie dagen voor vertrek viel de indeling voor ons vliegtuig op de mat. Het werd me duidelijk dat er weinig aan het toeval overgelaten zou worden. We zaten in rijen van drie met onze groep in hetzelfde deel van het vliegtuig. Nog voor ik goed en wel naar de stoelnummers had gekeken regelde ik dat mijn partner tussen mij en de andere passagier in zou gaan zitten. Toen ik goed keek, bleek de indeling zo te zijn als ik wilde.

Een dag voor vertrek kwam de tweede schok: er was een groepsapp aangemaakt. Vragen over wel of geen speciale stekker, klamboes en familieverpakkingen DEET schoten door mijn scherm. Tot overmaat van ramp merkte ik dat alle reacties van anderen daarop ook in beeld kwamen, en bij elk bericht gaf mijn telefoon geluidssignalen. Gelukkig schakelde een van mijn geliefden het geluidssignaal en meldingen voor groepsapps voor me uit. Een verademing!

We ontvingen een bericht over verzamelen op Schiphol. Dat was voor mij een makkie, daar was het in ieder geval lekker druk. Ik heb een talent voor het over het hoofd zien van bekenden, dus we konden rustig koffiedrinken en anoniem door naar de gate.


Even schrikken

Aangekomen in Paramaribo liep alles anders dan gepland maar wel in ons voordeel: we kregen een upgrade naar het meest luxe hotel van de stad. Voor sommigen even schrikken, want het thuisfront had een ander verblijfsadres gekregen. Toen iemand opmerkte dat dit met de mobiele telefoon niets uitmaakte, konden we inchecken. De algehele opluchting was groot.

Onze reisleiders waren gewend om de eerste avond een eigen box wijn en zoutjes mee te nemen naar het terras van het hotel. Bedoeld als welkomstdrankje. Dat werd echter niet getolereerd in dit luxehotel, wat ik logisch vond, maar door anderen als zeer ongastvrij ervaren werd.

Met de nodige ergernis werd besloten om aan de overkant op een terras van een restaurant iets te gaan drinken. Sommigen van ons leken wat verdwaasd. We waren in een andere tijdzone, moe van de reis en in een behoorlijke cultuurshock: overal feestende mensen in prachtige uitgaanskleding, luide muziek, luidruchtige partybussen met steelband en dansende mensen en toeterende auto’s. Paramaribo had ‘uitbetaaldag’, en dat wordt natuurlijk uitbundig gevierd. Na uiteraard wat gesteggel over hoe te betalen als groep, werd er besteld. Het werd uiteindelijk gewoon gezellig.

Nadat de meesten van ons al richting hun kamer waren, zijn we nog met een klein groepje iets meer aan de drank gegaan dan goed voor ons was. De kop was eraf!


Een slechte nacht en gedoe met geld

Goddank nog niemand op het terras in de palmentuin de volgende ochtend. We hadden ondanks de door het tijdsverschil langere dag en de alcohol van de late avond enorm slecht geslapen. ’s Nachts om vijf uur (lokale tijd) knalde de muziek en het feestgedruis nog luid door de dubbele beglazing van ons luxehotel.

Vriendelijk werd er gevraagd of we goed geslapen hadden, waarop we ontkennend antwoordden. Ergens verderop van een groepsgenoot een opmerking over ‘wel of geen sturing kunnen geven aan je slaapproces’. Give me a break… ik kon gewoon niet slapen, mag dat ook nog?

Er werd een tijdstip van verzamelen in de hal afgesproken voor een bezoek aan een museum.

Het was een mooi en informatief bezoek aan Fort Zeelandia. Maar door de opmerkingen van anderen die over mijn schouder meekeken, raakte ik al snel geïrriteerd. Daarna met de hele meute naar geldautomaten om Surinaamse dollars te bemachtigen. De machine verschafte mij moeiteloos waar ik om vroeg, maar enkele van mijn groepsgenoten waren minder gelukkig. De volgende dag realiseerde mijn partner zich dat de passen niet werkten omdat ze niet op werelddekking waren gezet. Dat bleek het geval te zijn voor iedereen die geen geld uit de automaat had kunnen krijgen. Werelddekking? Ik vond het tamelijk verbijsterend dat dit concept mijn groepsgenoten vreemd was.

’s Avonds met de taxi naar een bestemming om samen met de hele groep te gaan eten. Het was gezellig tot er gedoe ontstond over het verrekenen van de maaltijd. Zo’n getut over wie wat betaalde dat ik het direct gehad had. Een ervaren groepsreiziger vertelde dat het verrekenen van maaltijden en drankjes altijd snel voor onenigheid zorgt. Dat beloofde weinig goeds voor de rest van de reis.

Dit trok ik niet nog een dag. Dus meegedeeld dat we de volgende dag niet met de groep meegingen naar het marktbezoek, wel met de excursie aan het eind van de dag. Ik merkte dat ik het ongemakkelijk vond om dat te doen en me toch een spelbreker voelde.

Een telefoontje met het thuisfront bevestigde gelukkig mijn keuze. ‘Niet zo pleasen mam, ga lekker zelf dingen doen die je graag doet en geniet daarvan.’ Een uitstekend advies.


Alleen op stap

Een ware verademing was het om de volgende dag alleen op stap te gaan. Ik betrapte me erop dat ik me wel even haastte om ongezien het hotel te verlaten. Een raar mechanisme en nergens voor nodig. Het schuldgevoel om niet in de pas te lopen ebde gelukkig snel weg.

Het was fijn om samen met mijn partner lekker zonder anderen door de stad te dwalen. Na een paar uur wist ik het zeker; ik houd van zelf ontdekken, mijn neus achterna, me verwonderen en ergens verdwalen. Dat zoek ik dus: de nieuwe ervaringen zelf duiden, me informeren en verbinden met die ervaringen. Als ik te veel moet word ik chagrijnig en onverdraagzaam.

Doordat ik eerder die dag afstand had genomen, vond ik het gewoon gezellig om mijn groepsgenoten weer te ontmoeten en samen de excursie te doen en ergens te eten. Afstand houden en ruimte nemen voor jezelf bleken voor mij van levensbelang.


Genieten van Suriname

Na Paramaribo was het tijd voor de rest van het land. Zo gingen we naar de voormalige plantage Frederiksdorp. Daar geweldige dingen gedaan. Met een korjaal (Surinaamse boomkano) de Commewijnerivier op. We zagen er prachtige vissersboten en groepjes vissers, de exotische vogels en de dolfijnen. Met zulke mooie uitstapjes was er weinig aanleiding tot klagen.

Op deze locatie was onze groep ondergebracht in tweepersoonshutten, kleine houten huisjes op palen, met mooie watertjes voor de deur, bijzondere flora en fauna en een slapende kaaiman in het gras. Onze gastheren en gastvrouwen waren hartelijk en vrolijk en leken te genieten van hun job. De sfeer in de groep was goed en ik genoot zowaar van mijn groepsvakantie.

Een ander hoogtepunt was het bezoek aan de schildpadden in het noordoosten van Suriname. Het was een spannende tocht onder een mooie sterrenhemel en we troffen na wat rondvaren een spoor van een schildpad die net aan land was gegaan. Het ging om een groot formaat schildpad, die komt daar in een week een paar keer aan land om per keer zo’n honderdvijftig eieren te leggen. Ze komen eens in de twee jaar terug, in de tussentijd leggen ze enorme afstanden af. Het was bijzonder maar toch met gemengde gevoelens: het gaat om een beschermd dier en je kunt gemakkelijk de rust verstoren. Het kan dan zijn dat de schildpadden helemaal niet meer aan land komen om hun eieren te leggen en daardoor in hun voortbestaan worden bedreigd.

Wel of geen groepsreis
Het vervoer in de binnenlanden is meestal per boot.


Gefrunnik met poncho’s en rondvliegende gehoorapparaten

Zo langzamerhand merkte ik dat iedereen zijn of haar draai van het samen reizen wel gevonden had, inclusief ikzelf. Als het even kon, koos ik uit naast wie ik ging zitten, had soms gewoon zin om niets te hoeven zeggen en kon me dan uitstekend afsluiten. Er waren mensen die na het eten naar hun privévertrek gingen en een aantal anderen met wie het in de late avond goed toeven was. Daar kon ik gezellig mee borrelen en mee lachen om de gekke verhalen die we uitwisselden, of samen verzonnen. Aan associaties geen gebrek in een groep. Ik liet de poncho’s die bij de eerste drup regen al zorgvuldig uitgevouwen werden voor wat ze waren. Lag inwendig dubbel om het gehannes van mijn reiskompanen om ze weer in het altijd te kleine etuitje te krijgen.

Een memorabel moment was dat bij een van mijn reisgenoten tijdens het fietsen beide gehoorapparaten uit zijn oren geblazen waren. Hij vond er één terug. Dus de verdere reis moesten we luider praten. Toen ook zijn bril van zijn neus dreigde te vallen, heb ik hem een koordje aangeraden. Zag dat hij tot mijn verbazing mijn raad opgevolgd had.  

Na een dag of tien, inmiddels waren we in Danpaati, had ik geen enkel probleem meer met het groepsgebeuren en was ik een stuk milder dan in het begin. Onze hut bood alle ruimte tot privacy. Bovendien ging iedereen z’n eigen gang en dat beviel me prima. Nog twee dagen Paramaribo en daarna retour naar Amsterdam. Ook wel weer een erg fijn vooruitzicht.  


Is het wat, zo’n groepsreis?

Het helpt als je in een groep komt van mensen die elkaar min of meer kennen of in elk geval gedeelde belangstelling hebben. Je moet wel het gevoel hebben dat je een beetje past. Dat was zeker het geval. Ik moest er even inkomen maar heb oprecht leuke mensen ontmoet en genoten van de excursies.

Een groot voordeel van een groepsreis is dat je in staat bent om uitstapjes te doen die alleen niet mogelijk zijn. Je kunt meeliften op initiatieven van anderen en daarin verrassende dingen ontdekken die je zelf misschien niet aangegaan zou zijn. Mensen stellen andere vragen bij dingen die zij zien en dat kan soms zeer boeiend zijn.

Maar dan is er het groepsgebeuren. Ik houd er niet van om met een groep door de straten trekken, of door musea of winkels dwalen. Dat leidt mij af en ontneemt me de mogelijkheid van verwondering, reflectie en het ervaren van de sfeer van een stad of gebied. Daarentegen vond ik een groep in de vrije natuur minder storend. Er is daar meer ruimte en kans op uitwaaieren.

Ook kan een groep je reis bederven als groepsgenoten iets overkomt. (Hetgeen altijd op de loer ligt als je op pad bent met een stel senioren.) Een verstuikte enkel van een ander en je kunt de volgende dag je reis niet vervolgen. Aan de andere kant zijn mensen in zulke gevallen elkaar dan wel weer tot steun.

Mijn ervaringen en gemoedstoestand wisselden sterk per situatie. Lange tafels vind ik lastig, maar met kleine groepjes eten of borrelen weer prima. Ik zal een groepsvakantie niet snel nog een keer verkiezen als daar geen aanleiding toe is. Maar een groepsvakantie heeft veel te bieden als die aanleiding er wél is.


Tot slot

Houd de nodige afstand en geef anderen privacy. Zorg dat je met gelijkgestemden op reis gaat en doe vooral ook waar je zin in hebt en wat je zelf belangrijk vindt.

Vergeet niet dat groepsgenoten misschien wel boeiende interesses hebben en ook geïnteresseerd zijn in jou. Houd dit in gedachten en dan kan een groepsvakantie heel leuk zijn, zelfs voor iemand die wars is van opgelegde programma’s en geforceerde gezelligheid.