Er zijn een paar reizen die ik waarschijnlijk nooit zal maken. Sommige bestemmingen zie ik absoluut niet zitten, bijvoorbeeld expedities naar de Zuid- of Noordpool. Andere reizen vallen af omdat het moeilijk of zelfs verboden is. Mekka in Saoedi-Arabië is daar een van. Gelukkig is daar het Tropenmuseum, waardoor we in ons eigen land de heilige stad kunnen bezoeken.

Ik zie de beelden al zolang ik me kan herinneren op tv: een gigantische menigte die om een zwarte kubus (de Ka’ba) draait. Sommigen in uiterste concentratie, anderen emotioneel en een paar licht verward door de drukte. Om de Ka’ba staat een gigantisch complex met mooie bogen en torens. Ik leerde dat elk jaar zo’n twee miljoen moslims op bedevaart, oftewel hadj, naar Mekka gaan. Dat móet ik een keer in het echt zien, besloot ik al op jonge leeftijd. Helaas is het verboden voor niet-moslims om naar de heilige stad te komen. Een regel die ik wel begrijp – veel kerken zijn immers ook gesloten voor niet-gelovigen tijdens een dienst –, maar die ik om heel egoïstische redenen jammer vind.

Door de expositie Verlangen naar Mekka in het Tropenmuseum krijg je toch een goed beeld van de bedevaartstocht naar de stad. Objecten als handgeschreven korans, voorgeschreven klederdracht en het kiswah-zijdeweefsel dat de Ka’ba bedekt worden prachtig tentoongesteld en van goede context voorzien. Pas echt interessant zijn de gedeelten van de tentoonstelling waar het sterke verlangen van hadj-reizigers wordt verklaard. Voor zover mogelijk krijg je een idee van deze bijzondere ervaring.

Voor een kwart van de wereldbevolking is Mekka namelijk de plek waar ze minstens een keer in hun leven geweest moeten zijn. Door persoonlijke video-interviews hoor je de individuele redenen van pelgrims om naar Mekka te gaan. De een heeft die drang altijd al gevoeld, terwijl een ander iets heeft meegemaakt waardoor de hadj bijna een obsessie werd.

Er is zelfs een VR-bril aanwezig. Voor mij een unieke mogelijkheid om te zien hoe het nu echt in Mekka is. Ik kan me ook voorstellen dat het voor moslims die ooit geweest zijn ook weer mooie herinneringen oproept. Behalve aandacht voor het spirituele aspect, beantwoordt de tentoonstelling ook praktische vragen. Wat kost het bijvoorbeeld om op hadj te gaan? Welke voorbereidingen moet een pelgrim treffen? Hoe zien de dagen in Mekka eruit? Vragen die ik nu makkelijk kan beantwoorden, maar waarvoor ik je echt liever naar het Tropenmuseum stuur.