We stappen de tram uit op de Dam en staan tussen de toeristen. Amsterdammutsen tegen de kou, doorzichtige poncho’s tegen de regen. We schuifelen achter ze aan naar de ingang van de Beurs van Berlage. Zij schuifelen door. Wij – de voltallige touristicoredactie –  gaan naar binnen, waar touroperators toekomstige toeristen proberen te verleiden. Welkom op de vakantiebeurs voor bijzondere reizen.

 

vakantiebeurs 1
De vakantiebeurs in de grote zaal van de Beurs van Berlage

 

Het eerste wat opvalt is het enorme aanbod. De zalen op de benedenverdieping staan vol stands van reisorganisaties. Op sommige plekken raakt de doorgang verstopt zodra er meer dan twee geïnteresseerden bij een kraampje stilhouden. Op de eerste verdieping worden in negen verschillende kleinere zalen presentaties gehouden, elk half uur een andere. Van 11 tot 17 uur, non stop, twee dagen lang. Het tweede wat opvalt is de grote hoeveelheid mensen die op het oog erg op elkaar lijken. Stereotyperingen proberen we te vermijden, dus laten we het houden op overeenkomsten in haarkleur (grijs) en uitdossing  (gekleurde regenjas en comfortabele schoen). Dit betreft uiteraard een subjectieve momentopname.

Eerste voorlopige conclusie: ook in tijden van social media en 24-uursbereikbaarheid heeft een beurs met kraampjes, folders en menselijk contact toegevoegde waarde. Toch geruststellend voor diegenen die menen dat smartphones en robots ons leven overnemen.

De vakantiebeurs voor bijzondere reizen wordt sinds 2010 georganiseerd, dit jaar in Amsterdam (1e weekend van januari) en in Breda (3e weekend van januari). Het is kleinschaliger dan de grote vakantiebeurs in de Jaarbeurs in Utrecht (2e weekend van januari), dat zich richt op álle soorten vakanties. Het spektakel van Utrecht (Virtual Reality-reizen en  klimmuren bijvoorbeeld) is er niet in Amsterdam en Breda. Hier vind je uitsluitend ‘bijzondere reizen’. Een deel van de reisorganisaties dat in de Beurs van Berlage staat, staat trouwens ook in de Jaarbeurs.

 

Maar wat is dat dan, een bijzondere reis?


Maar wat is dat dan, een bijzondere reis? Bijzonder: speciaal, anders, niet gewoon – en ook een woord dat bijzonder goed negatief te gebruiken is. Hoe smaakt het? Hmm, bijzonder. Een aantal aangeboden reizen lijkt in die laatste categorie te vallen: Expeditie Robinson naspelen op een onbewoond Filippijns eiland, precies hetzelfde als het tv-programma maar dan zonder de camera’s. Beursorganisator Boudewijn Richel vertelt in het voorwoord van het programmaboekje: ‘Het kenmerk van deze Beurs zal moeten zijn dat u er iets vindt waarvan u het bestaan van tevoren niet vermoedde: de reis die u altijd al wilde maken.’ Expeditie Robinson valt zeker in het eerste deel van die definitie, het is alleen allerminst de reis die een van ons altijd al wilde maken. Maar goed, een van de duizenden andere bezoekers misschien wel.

Tweede voorzichtige conclusie: wij zijn misschien niet bijzonder genoeg voor elke bijzondere reis.    

 

vakantiebeurs 2
De vakantiebeurs in de grote zaal van de Beurs van Berlage

 

Tijdens ons bezoek wordt langzaamaan duidelijker wat onder ‘bijzondere reizen’ wordt verstaan. Reizen die je wegvoeren van het massatoerisme, die op maat zijn gemaakt door mensen die het land of gebied goed kennen. Actieve vakanties meestal, waarbij de toerist (of misschien moeten we nu overstappen op ‘reiziger’) zichzelf uitdaagt en nieuwe kennis wil opdoen. Reizen die variëren van redelijk betaalbaar tot behoorlijk aan de prijs, maar gegarandeerd verrijkend zijn. De meeste – zo niet alle – aangeboden reizen passen goed in de detourism-trend: niet samen met honderduizenden anderen de geijkte highlights bezoeken, maar op zoek gaan naar onbekendere plekken en in contact komen met de bevolking. Het is duurzamer toerisme, zou je kunnen zeggen: kleinschalig toerisme met respect voor de lokale cultuur en tradities.

We doen een poging een van de presentaties bij te wonen. We splitsen ons op maar komen elkaar tien minuten later weer tegen op een van de prachtige Berlage-trappen. Op avontuur met de Transsiberië Express: vol. Adembenemend Uganda: afgelast. Alleen Noord-Korea was goed toegankelijk.

Boven een kopje koffie van drie euro per kop bespreken we onze indrukken. Verruilen we het Amsterdamse binnenkort voor een bijzondere bestemming? Ongetwijfeld. Eva wil graag naar Sri Lanka in de zomer, Richard droomt verder over India. Hugo en ik zoeken iets moois en baby-realistisch. Concreter worden de plannen niet, eerst de overweldigende hoeveelheid mogelijkheden maar eens rustig laten bezinken.


Wil jij een reis boeken bij een kleinschalige, gespecialiseerde reisorganisatie? Op de website van de VvKR (Vereniging van Kleinschalige Reisorganisatoren) kun je makkelijk zoeken op land, thema en activiteit. Alle genoemde organisaties (meer dan 350) zijn aangesloten bij een garantiefonds, zodat je in geval van faillissement je geld terugkrijgt.


Word jij wel enthousiast van het naspelen van Expeditie Robinson? Beyond Borders organiseert het. Ze organiseren daarnaast ook actieve reizen, met of zonder spelelement, naar onder andere Zweden, Uganda en Mongolië.