Terwijl je je in een volle trein propt of achteraan de (fiets)file aansluit, denk je terug aan je laatste vakantie. Aan de perfecte picknick in een schaduwrijke tuin. Aan de mooie stadswandeling en verrassende fototentoonstelling. Aan de prachtige uitzichten tijdens een autotocht door de bergen. Je droomt weg en voor je het weet ben je op je werk. Hoera! De vakantie is voorbij!

 

roze bloemen

 

Veel mensen kijken er weken of maanden reikhalsend naar uit: de vakantie. Een, twee, drie of zelfs vier weken ‘even helemaal niets’: geen wekker, geen deadlines, geen verplichtingen. In plaats daarvan wandelen door de bergen, luieren op het strand, een rondreis langs historische plaatsen, of een combinatie daarvan. Drie weken Zuid-Frankrijk haalt het misschien net niet bij de mythische vormen die de zomervakantie als kind aannam (zes weken geen school!), maar het komt in de buurt.

De dagen of weken voor vertrek vragen wel wat van een mens: werk moet worden afgerond of worden overgedragen, de koffers moeten worden gepakt, de post / de planten / de huisdieren moeten door een betrouwbare buur in de gaten worden gehouden. Het gas moet uit en de paspoorten in de tas. Enige uitputting aan het begin van de vakantie is dan ook niet verwonderlijk. Geeft niet, want nu kan het echt beginnen!

En dan:

Een gemiste afslag en vieze wc’s bij een te druk benzinestation
Een zwetende en snurkende man naast je in het vliegtuig
File
Vertraging
Veel te dure consumpties onderweg

En dan:

Een gehorige, vieze kamer
Muggen bij je picknick
Buikpijn
Hoofdpijn
Een gesloten attractie nadat de dagactiviteit eindelijk gekozen is
Een irritante reisgenoot
Afgeleid door nieuws van thuis
Slecht weer
Slechter geslapen
Een héél irritante reisgenoot
Wéér uit eten

En dan:

Thuis

Hoera!

 

roze cactus

 

Dit is niet per se het lijstje van een verstokte mopperpot. Vermoedelijk kan vrijwel elke vakantieganger meerdere dingen afstrepen van de afgelopen vakantie, al zal hij/zij er misschien even voor moeten graven in het geheugen. Achteraf waarderen de meeste vakantiegangers hun ervaringen namelijk positiever dan op het moment zelf. Echt waar. Voor de achterliggende redenen zijn verschillende verklaringen te bedenken:

 

1) Het menselijk brein heeft de gunstige eigenschap nare aspecten van het verleden weg te kunnen poetsen. Bijvoorbeeld bij fysieke ongemakken: na een migraine-aanval of heftige buikkrampen herinneren mensen zich nog wel dat ze pijn hadden, maar is die pijn zelf niet meer in zijn volledige intensiteit terug te halen. Hetzelfde geldt voor negatieve emoties. Een irritatie is weer uit het geheugen op te diepen, maar die is op dat moment niet meer zo alles overheersend als eerst. En dus treden juist alle leuke ervaringen na de vakantie nog meer naar de voorgrond.

2) Vakantie brengt vaak (lichte) spanning met zich mee, met betrekking tot de reis zelf, de accommodatie, het weer, de omgeving… Verloopt de reis voorspoedig? Bevalt de camping? ‘Het onbekende’ zorgt misschien niet voor echte angst, maar een beetje spannend blijft het wel. Na afloop valt deze spanning weg. Eenmaal thuis is bekend dat de auto geen kuren heeft gehad, dat het weer op een enkele regenbui na goed was en dat de omgeving veel te bieden had. Na de vakantie zijn de kriebels in de buik verdwenen en is het beeld positiever.

3) Omdat veel mensen hunkeren naar hun vakantie, zijn de verwachtingen meestal hooggespannen. Helaas zorgen (hoge) verwachtingen niet zelden voor (grote) teleurstellingen. Hoe hoger de verwachting, hoe groter de kans dus dat de werkelijkheid tegenvalt. Wie heeft zich niet ooit verheugd op een ‘niet te missen, onvergetelijke topattractie’ om bij aankomst te constateren dat het best mooi is, maar niet zo fantastisch als je je had voorgesteld? Na een vakantie zijn de verwachtingen verdwenen, net als de eventuele teleurstelling, en bekijk je de vakantie positiever.

 

Dus: hoera! De leuke vakantie is voorbij en daardoor nu nóg leuker! De mooie vakantieherinneringen kunnen tot jaren later voor een gelukkig en vrolijk gevoel zorgen. De levensduur van herinneringen is vele malen langer dan de geluksduur van de gemiddelde nieuwe broek / nieuwe telefoon / nieuwe schoenen. Vooral jongeren geven liever geld uit aan ervaringen dan aan spullen – het is zelfs als een nieuw statussymbool te zien.

 

Hoera! De leuke vakantie is voorbij en daardoor nu nóg leuker!

 

Die fijne, zonnige, gefilterde herinneringen zorgen alleen ook voor een scherp contrast tussen de vakantie en het eentonige, ‘normale’ werkleven. Dat is jammer, want mensen zijn het grootste deel van hun leven níét op vakantie – een enkele uitzondering daargelaten.

Wat je eraan kan doen? Het kan troostend zijn te bedenken dat achteraf  vakantieherinneringen mooier lijken en daarmee het verschil met het dagelijks leven groter maken. Een nieuwe vakantie boeken zou ook kunnen helpen: ook vooraf worden vakanties positiever gewaardeerd dan tijdens de reis (vergeet hierbij alleen niet de hoge verwachtingen en grote teleurstellingen, genoemd onder punt 3). De meeste winst lijkt echter de behalen bij het verbeteren van de niet-vakantie: je dagelijks leven. Je zou bijvoorbeeld kunnen proberen toerist te blijven, ook na je vakantie. Het was al een van onze tips voor 2018: bekijk de bekende omgeving eens met een toeristenbril. Je ziet ongetwijfeld iets dat je aan het lachen maakt of ontroert, dat je nieuwsgierigheid prikkelt en je (even) uit de sleur haalt.

Er zijn nog honderden andere veranderingen denkbaar, variërend van uitgebreider en bewuster ontbijten tot meer sporten en vaker met onbekende mensen praten. Na de vakantie, mentaal uitgerust en sterk gemotiveerd, is het perfecte moment met een paar vernieuwingen te experimenteren. Loop alleen niet te hard van stapel en verwacht geen grootse veranderingen. Ook door een fantastische vakantie ben je geen ander mens geworden. Temper jeverwachtingen, want ook thuis leiden die voornamelijk tot teleurstelling. Met veel kleine stapjes bereik je ook je bestemming. Je volgende vakantie bijvoorbeeld, hoera!

 



Meer lezen?

De kunst van het vakantievieren – Jessica de Bloom
How to be a better tourist – Johan Idema